STRONA GŁÓWNA
Aktualności
REDAKCJA
SOBÓTKA
Miasto
Komunikacja
   autobusowa
Muzeum Ślężańskie
Mapy
MASYW ŚLĘŻY
Ślęża
Wieżyca
Radunia
Przeł. pod Wieżycą
Przeł. Tąpadła
Wyciągi narciarskie
Szlaki turystyczne
Park Krajobrazowy
ZABYTKI
Rzeźby kultowe
Zamek
Sankt. Św. Anny
Kościół Św. Jakuba
SULISTROWICZKI
Kapliczka
Park Wenecja
SULISTROWICE
Zalew
MIROSŁAWICE
Lotnisko
REKREACJA
ARCHIWUM PIŁKARSKIE
ŚLĘŻA SOBÓTKA
Zabytki
Sobótka - Rzeźby kultowe
 
Kultowe rzeźby w okolicy góry Ślęży - oznaczone znakiem ukośnego krzyża, powstały najpóźniej w okresie 700 - 400 lat p.n.e. Wszystkie rzeźby kultowe są dziełem miejscowej ludności okresu kultury łużyckiej, która stawiała swoim bóstwom pomniki wykuwając z miejscowego granitu kamienne ciosy lub figury ludzi i zwierząt.
  • "Niedźwiedź", często nazywany misiem ślężańskim - kamienna rzeźba o doskonale uchwyconej charakterystyce gatunku zwierzęcia stojąca na szczycie Ślęży obok kościoła. Na brzuchu ma znak ukośnego krzyża.
  • "Postać z rybą" lub też panna z rybą - kamienna rzeźba pozbawiona głowy i nóg, przedstawia człowieka odzianego w długą szatę, oburącz trzymającego wielką rybę. Na ciele ryby widnieje ukośny znak. Ustawiona w połowie drogi wiodącej z Sobótki na szczyt góry Ślęży przy czerwonym szlaku.
  • "Niedźwiedź", z utrąconymi przednimi łapami - znajduje się obok postaci z rybą. Ślad ukośnego krzyża wyryty na grzbiecie rzeźby.
  • "Grzyb" lub tułów mnicha - fragment kamiennej rzeźby stojącej przy wschodniej ścianie Sanktuarium Św. Anny w Sobótce. Najprawdopodobniej jest to dolna część postaci człowieka w długiej szacie. Wyraźnie widoczny znak ukośnego krzyża.
  • "Mnich" - kamienna rzeźba o kształcie przypominającym kręgiel lub wysmukłego naczynia. W miejscach niewidocznych: na podstawie bazy i na głowicy znajdują się znaki ukośnego krzyża. Znajduje się przy ul. Armii Krajowej w Sobótce prowadzącej do Domu Wycieczkowego "Pod Wieżycą".
  • "Kolumna Sobótczańska" (bez symboli znaku ukośnego krzyża) - w Muzeum Ślężańskim.
Znaki ukośne znajduja się ponadto na kamieniach i skałach:
  • dwa kamienie cylindryczne - w Muzeum Ślężańskim,
  • głaz gabrowy - u podnóża Plasterek,
  • kamień gabrowy - na Drodze Ślężan tuż za Rozdrożem pod Kamiennym Krzyżem,
  • głaz - na drodze Ślężan ponizej granicy rezerwatu przyrody,
  • kamień - na zakręcie Drogi Ślężan poniżej Husyckich Skał,
  • skała Kazalnica (Głowa) - na wierzchołku Stolnej.

Niedźwiedź

 
Niedźwiedź, Postać z rybą
Zabytki
Sobótka
Rzeźby kultowe
Zamek
Sanktuarium Św. Anny
Kościół Św. Jakuba

 
Mnich

 
Grzyb
Ukośny krzyż (hipotezy):
I - wtórnie umieszczony na rzeźbach może być znakiem granicznym z 1209 roku, gdy dokonano podziału Ślęży między księciem Henrykiem Brodatym i Klasztorem Najświętszej Marii Panny we Wrocławiu.
 
II - może być związany z pogańskim kultem solarnym

 Kamienne wały kultowe
 
Tajemnicze konstrukcje kamienne zbudowane na początku epoki żelaza w formie kręgu usypane wokół Ślęży oraz Raduni i Wieżycy. Ułożone są one z różnej wielkości kamieni i bloków skalnych bez użycia zaprawy. Kręgi te oznaczały zasięgi miejsc świętych, gdzie odprawiano obrzędy religijne. Wały kamienne miały charakter kultowy. Strzegły miejsc bytowania bogów i pogańskich obrzędów religijnych. Związane były z ówczesnymi wierzeniami i praktykami religijnymi. Szczyt Ślęży otoczony został z południa, wschodu i północy wałem. Umocnienia na wierzchołku Ślęży mają ścisły związek z kultem religijnym.

 Pogański kult religijny
 
W Masywie Ślęży oddawano cześć bóstwu słonecznemu, drzewom, źródłom, ciałom niebieskim (księżyc, gwiazdy) i zjawiskom atmosferycznym (deszcze, burze, wiatry).
Wykopaliska archeologiczne pozwalają z dużym prawdopodobieństwem określić początki wierzeń religijnych na Ślęży do początków tutejszego osadnictwa, a więc jeszcze do epoki kamiennej. Ówcześni ludzie bezradni wobec potężnych sił przyrody, przewyższających ich zjawisk przyrodniczych, patrzyli na nie z podziwem i przerażeniem, dopatrując się w nich jakiejś nadludzkiej działalności, działalności bogów. W ten sposób w wyobraźni pierwotnych mieszkańców okolic Ślęży rodziły się postacie bóstw słońca, ognia, piorunów i urodzaju, jako szczególnie ważnych w życiu człowieka, otaczanych specjalnym kultem. Siedziby owych fantastycznych bogów doszukiwano się w jakichś niezwykłych miejscach, jakby specjalnie w tym celu stworzonym przez naturę.
Wykopaliska archeologiczne dostarczyły wielu dowodów na działanie w tym miejscu prężnego ośrodka kultowego. Spośród szeregu drobnych przedmiotów, z których część używana była do zabiegów magicznych, na szczególną uwagę zasługują gliniane i kamienne krążki symbolizujące słońce. Silnych wielowiekowych tradycji pogańskich ześrodkowanych na Ślęży nie mogło łatwo zatrzeć krzewiące się od X w. chrześcijaństwo.

 Chrystianizacja
 
Ślęża była ważnym ośrodkiem pogańskich praktyk religijnych - ich początki sięgają epoki brązu (700 r. p.n.e.), a upadek przypada na okres wczesnego średniowiecza. Rozkwit sanktuarium związany był z osadnictwem celtyckich Bojów. Pod koniec IV w. p.n.e. grupy Bojów założyły sanktuarium na górze Ślęży. Musiała stać się miejscem działalności chrystianizacyjnej. Zainicjował utrwalenie nowej ideologii Piotr Włostowic (Włast), fundując klasztor augustianów. Zakonnicy reguły Św. Augustyna przybyli około 1140 roku i, jeśli wierzyć XII-wiecznym dokumentom, zbudowali kościół oraz klasztor na samym szczycie góry. Chyba dla ułatwienia tej budowy powstała też wówczas mała osada obok źródełka Jakuba (100m w prawo od szlaków żółtego z czerwonym prowadzącym z Sobótki na Ślężę, na wysokości około 480 m) – odkryto szczątki ceramiki i warsztatu kamieniarskiego, oceniane na XIII-XIV wieku. Trzeba jednak dodać, że takich małych osad lub zagród dla zwierząt na zboczach góry powstało wtedy więcej. Zaledwie po 10-15 latach augustianie opuszczają jednak Ślężę i przenoszą się niżej. Być może do Sobótki-Górki, gdzie powstała ich prepozytura, albo też od razu do Wrocławia na Wyspę Piaskową. Dlaczego zakonnikom nie odpowiadał szczyt góry, nie wiemy na pewno. Może wiąże się to z uśmierceniem ich mecenasa Piotra Włostowica. Domyślamy się, że Wrocław był dla nich wygodniejszą i atrakcyjniejszą siedzibą. Stamtąd zarządzali swymi posiadłościami, w tym osadą (jeszcze nie miastem) Sobótką i targami odbywającymi się tam w soboty. W 1209 r., w wyniku umowy-układu z księciem Henrykiem Brodatym, augustianie posiadają już tylko połowę góry. Wschodnia i południowa jej część wraz ze szczytem przechodzi w ręce książęce. Z tym faktem wiąże się powstanie granicy, której przebieg wytyczono w terenie m.in. na kilku skałach i kamiennych rzeźbach za pomocą znaków X. W latach pięćdziesiątych – sześćdziesiątych XX w. uważano te ryty również za elementy kultu pogańskiego (tzw. krzyże solarne). Tymczasem wszystkie zachowane na zboczach góry znaki ukośnego krzyża (po uwzględnieniu pierwotnego usytuowania rzeźby niedźwiedzia) leżą wzdłuż tej właśnie granicy. Co więcej, ich głębokość, przekrój i kształt ścianek są do siebie podobne – jakby wykonywano je według ścisłych wytycznych. W 1494 r. augustianie dokupili resztę góry Ślęży. Teraz w całości należała do nich aż do kasaty zakonu w 1810 r.
KONTAKT - KLUB
MKS ŚLĘŻA SOBÓTKA
55-050 Sobótka
Al. Św. Anny 12
e-mail: 
sleza.sobotka@interia.pl
 
NASTĘPNY MECZ
SENIOR
18. kolejka
23 kwietnia, godz. 11
niedziela
KS Piotrowice - Ślęża
 
OSTATNI MECZ
SENIOR
17. kolejka
9 kwietnia, godz. 11
Ślęża - Domasław
1:2 (0:2)
 
TRENINGI
SENIOR
wtorek, piątek
godz. 19
ŚOKSiR - stadion
 
JUNIOR STARSZY
 rocznik: 1998 i młodsi
poniedziałek, środa
godz. 17
ŚOKSiR - stadion
 
SPONSORZY
 
 
Strona istnieje od 2003-07-06. Created by Wojciech Kot.
Prawa autorskie © 2003 - 2016 www.sleza.sobotka.net. Wszelkie prawa zastrzeżone.